7. Aşağıdaki alkin bileşiklerini uç veya iç alkin olarak gerekçelendirerek sınıflandırınız ve IUPAC kurallarına göre adlarını yazınız. a) H – C ≡ C – H b) CH3 – C ≡ C – CH3 c) CH3 – CH2 – C ≡ C – H
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Üçlü bağ zincirin ucunda ise (üçlü bağlı karbonda H varsa) uç alkin, zincirin içinde ise iç alkindir.
2. a) H–C≡C–H: Üçlü bağlı karbonlarda H var, üçlü bağ uçta. Uç alkin; adı etin (asetilen).
3. b) CH3–C≡C–CH3: Üçlü bağ 2. ve 3. karbonlar arasında, zincirin içinde; üçlü bağlı karbonlarda H yok. İç alkin; adı 2-bütin.
4. c) CH3–CH2–C≡C–H: Üçlü bağ zincir ucunda (1. karbon). Uç alkin; numaralama üçlü bağa yakın uçtan yapılır, adı 1-bütin.
Cevap: a) Uç alkin, etin b) İç alkin, 2-bütin c) Uç alkin, 1-bütin
Dikkat: Numaralamaya üçlü bağa en yakın uçtan başla; c şıkkında 3-bütin değil 1-bütin yazılır.