5. Bir öğrenci fotosentez hızına etki eden çevresel faktörleri araştırmak için aşağıdaki deney düzeneğini hazır lamıştır. Her saksıdan özdeş birer yaprak belirlenmiş ve bir müddet sonra bu yaprakların kütleleri ölçülmüş tür. 20°C 20°C Nemli toprak Kuru toprak I. saksı II. saksı Yapılan bu deney, amacı doğrultusunda değerlendirildiğinde hangi saksıdan alınan yaprağın kütlesi daha fazla olur? Nedenini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Şekle göre I. saksıda kuru toprak, II. saksıda nemli toprak var; sıcaklık ve ışık ikisinde de aynı. Değiştirilen tek etken sudur.
2. Su, fotosentezin hammaddelerinden biridir. Nemli topraktaki bitki daha fazla su alır.
3. Daha fazla su alan bitki daha hızlı fotosentez yapar ve daha çok besin (glikoz, nişasta) üretir.
4. Üretilen besin yaprakta biriktiği için yaprağın kütlesi artar.
Cevap: II. saksıdan (nemli toprak) alınan yaprağın kütlesi daha fazla olur, çünkü su fotosentezin hammaddesidir ve yeterli su alan bitki daha çok fotosentez yaparak daha çok besin üretir.
Dikkat: Soru metnindeki saksı-toprak eşleşmesini şekilden kontrol et; değiştirilen tek değişkene odaklan.