8. Bir maddenin döngüsü aşağıdaki şemada verilmiştir. Şimşek ve yıldırım - - - gazı Baklagiller Organizma atığı - - - ayrıştırıcı bakteriler - - - bağlayıcı bakterileriler - - - bileşik - - - bileşik Ayrıştırıcılar Bu madde döngüsünün adını yazarak canlılar için önemini açıklayınız. 8. SINIF FEN BİLİMLERİ 2. DÖNEM 1. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Şemada şimşek ve yıldırımın havadaki gazı bileşiğe çevirmesi, baklagillerin köklerindeki bağlayıcı bakteriler ve ayrıştırıcı bakteriler var. Bunlar azot döngüsünün aşamalarıdır.
2. Havadaki azot gazını canlılar doğrudan kullanamaz. Yıldırım ve azot bağlayıcı bakteriler azotu topraktaki bileşiklere (nitrat gibi) dönüştürür; bitkiler azotu bu bileşiklerden kökleriyle alır.
3. Hayvanlar azotu bitkileri yiyerek alır. Atık ve ölü canlılar ayrıştırıcılarla toprağa döner, ayrıştırıcı bakteriler azotu yeniden gaz olarak havaya verir.
Cevap: Azot döngüsü. Azot, canlıların yapısındaki proteinlerin ve DNA gibi nükleik asitlerin yapısına katılır; bu döngü sayesinde havadaki azot canlıların kullanabileceği bileşiklere dönüşür ve sürekli yeniden kullanılır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Baklagiller ve azot bağlayıcı bakteriler görüyorsan döngü azot döngüsüdür; canlılar azotu gaz hâlinde doğrudan kullanamaz.