7. Teraryum genellikle cam ve şeffaf plastik malzemelerden yapılan, içinde solucan, böcek ve küçük bitkiler gibi canlıların yaşayabildiği, kara ortamının ve atmosferin taklit edildiği, kapalı bir ortamdır. Aşağıda bir öğrencinin hazırladığı teraryum ve bu teraryumda CO2 miktarının zamana bağlı değişimini gösteren grafik verilmiştir. CO2 miktarı Zaman Teraryum I 0 II III a) Buna göre teraryumda hangi zaman aralığında fotosentez gerçekleşmiştir? Açıklayınız. b) CO2 tüketim hızını artırmak için teraryumda yapılabilecek değişikliklerden üç tanesini açıklaya rak yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Fotosentezde CO2 tüketilir, solunumda CO2 üretilir. Teraryumda solucan ve bitkiler sürekli solunum yapar.
2. Grafikte I'den II'ye kadar CO2 artıyor; bu aralıkta solunum baskındır, fotosentez ya yok ya da çok azdır.
3. II'den III'e kadar CO2 azalıyor; demek ki bu aralıkta fotosentez yapılmış ve tüketilen CO2 üretilenden fazladır.
4. CO2 tüketimini, yani fotosentez hızını artıran etkenler: ışık şiddeti, bitki sayısı, uygun sıcaklık ve su miktarı.
Cevap: a) II–III aralığında; çünkü bu aralıkta CO2 miktarı azalmıştır, bitkiler fotosentezle CO2'yi tükettiği için. b) Teraryumu daha fazla ışık alan bir yere koymak ya da ışık şiddetini artırmak; teraryuma daha fazla bitki eklemek; sıcaklığı fotosentez için uygun düzeye getirmek (ya da yeterli su vermek). Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: CO2'nin azaldığı yer fotosentezin solunumdan hızlı olduğu yerdir; arttığı yerde solunum baskındır.