3. Aşağıdaki tabloda K, L, M ve N maddelerinin bazı özellikleri verilmiştir. Madde Fiziksel Hâli Yoğunluk (g/cm3) Kaynama Noktası (°C) Çözündüğü Sıvılar K Katı 4,9 184,3 M L Sıvı 1 100 - M Sıvı 0,8 78 L N Sıvı 0,7 300 - a) Tablodaki L ve M maddeleri kullanılarak hazırlanan karışım hangi yöntem ile ayrıştırılır? Nedenini açıklayınız. b) Tablodaki K ve M maddeleri kullanılarak hazırlanan karışım hangi yöntem ile ayrıştırılır? Nedenini açıklayınız. c) Tablodaki hangi iki maddeden oluşan karışım ayırma hunisi ile ayrıştırılır? Nedenini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. L ve M sıvıdır ve M, L'de çözünür; homojen karışım oluşur. Kaynama noktaları farklıdır (100 °C ve 78 °C).
2. K katıdır ve M'de çözünür; K'nin kaynama noktası (184,3 °C) M'ninkinden (78 °C) çok yüksektir.
3. Ayırma hunisi için birbiri içinde çözünmeyen ve yoğunlukları farklı iki sıvı gerekir: L ve N.
Cevap: a) Damıtma (ayrımsal damıtma). Çünkü L ve M birbiri içinde çözünür ve kaynama noktaları farklıdır; kaynama noktası düşük olan M önce buharlaşıp ayrılır. b) Buharlaştırma (ya da damıtma). Çünkü K, M'de çözünmüş bir katıdır; ısıtılınca M buharlaşır, K kapta kalır. c) L ve N. Çünkü bu iki sıvı birbiri içinde çözünmez ve yoğunlukları farklıdır (1 ve 0,7 g/cm3); N üstte, L altta toplanır.
Dikkat: Ayırma hunisi yalnızca birbirine karışmayan sıvılarda kullanılır; çözünen sıvılar damıtmayla ayrılır.