2. Sadece aşağıdaki malzemeler kullanılarak yapılacak kontrollü deneyde çözünme hızına etki eden faktörler den biri incelenecektir. 10°C 40°C Su Su K kabı L kabı Küp şeker Pudra şekeri Çay kaşığı Toz şeker Bu malzemeler kullanılarak hangi faktörün çözünme hızına etkisi incelenebilir? Nedenini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Kontrollü deneyde sadece incelenen faktör değiştirilir, diğerleri sabit tutulur.
2. Sadece iki kap var ve sıcaklıkları farklı (10 °C ve 40 °C).
3. Temas yüzeyini ya da karıştırmayı incelemek için aynı sıcaklıkta iki kap gerekirdi; bu mümkün değil.
4. Ama iki kaba aynı şekerden (ör. toz şeker) eşit miktarda koyup karıştırmadan beklersek sadece sıcaklık farklı olur.
Cevap: Sıcaklığın çözünme hızına etkisi incelenebilir. Çünkü K ve L kaplarındaki suyun sıcaklıkları farklıdır; iki kaba da aynı tür ve miktarda şeker konulup karıştırma yapılmazsa değişen tek faktör sıcaklık olur. Diğer faktörler için aynı sıcaklıkta iki kap olmadığından kontrollü deney yapılamaz.
Dikkat: Kontrollü deneyde birden fazla değişkeni aynı anda değiştirirsen hangisinin etkili olduğunu anlayamazsın.