
2. Eğer beni aldatıyorsa öyleyse var olduğuma hiç kuşku yok, istediği kadar aldatsın beni, ben bir şey olduğu mu düşündüğüm sürece bir şey olmamamı asla sağlayamayacaktır. Öyle ki her şeyi iyice düşünüp özenle inceledikten sonra “Ben’im, varım.” önermesini her ileri sürüşümde onun zorunlu olarak doğru olduğu sonu cuna varmak ve bunun değişmez olduğunu kabul etmek gerekir. Bu metinden hareketle Descartes felsefesinin felsefe tarihinde bilinen adını yazarak filozofun bilgi konusundaki görüşleri bağlamında tartışınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Descartes'ın felsefesi, Latince adı Cartesius'tan gelen "Kartezyen felsefe (Kartezyenizm)" olarak bilinir.
2. Descartes kesin bilgiye ulaşmak için her şeyden şüphe eder; duyuların ve hatta aldatıcı bir varlığın bizi yanıltabileceğini düşünür (yöntemli şüphe).
3. Ancak şüphe eden, düşünen bir "ben"in varlığından şüphe edemez: "Düşünüyorum, öyleyse varım." Bu, şüphe götürmez ilk doğrudur.
4. Bilginin kaynağı akıldır; açık ve seçik olan bilgiler doğrudur. Bu yüzden Descartes rasyonalisttir.
Cevap: Descartes felsefesi "Kartezyen felsefe" olarak bilinir. Descartes, yöntemli şüphe ile her şeyi sorgular ve şüphe edemeyeceği tek şeyin düşünen kendi varlığı olduğunu bulur ("Ben'im, varım" / "Düşünüyorum, öyleyse varım."). Ona göre doğru bilginin kaynağı akıldır ve açık-seçik olan bilgiler kesin bilgidir; bu yönüyle rasyonalizmin öncüsüdür. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Descartes'ın şüphesi şüpheciliğe (septisizm) götürmez; amacı kesin bilgiye ulaşmaktır.