6. Hegel bütün varlıkların tek bir özden, bir yasa dâhilinde var olduğunu söyler. Hegel’in felsefesinde Tin, ilk başta kendiyle özdeş ve kendisi için varlıktır. Tin, bu aşamada kendini tanımamaktadır. Kendini tanıyabilme si için kendi olmayanda kendini görmelidir. Kendi olmayan ise onun karşıtıdır. Tin’in karşıtı doğadır. Doğaya ve evren olmaya dönüşen Tin, burada kendini yitirmiştir. Yitirileni çekip koparmak yeni bir dönüşümü ge rektirir. Amacı kendini tanımak olan Tin, doğayı yeni bir dönüşüme zorlar. Tin ve doğa uzlaşır. Sentezlenen yeni durum, Tin ve doğanın mükemmel uyumu olan insandır. İnsanlık tarihi, Tin’in kendini bulup tanımasının zeminidir. Bu parçada ifade edilen, varlığın oluş sürecini bir örnek üzerinden açıklayınız. 11. SINIF FELSEFE DERSİ 2. DÖNEM 1. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Hegel'e göre varlık, diyalektik bir süreçle oluşur: tez, antitez ve sentez.
2. Parçada tez Tin'dir (kendiyle özdeş, kendini tanımayan), antitez onun karşıtı olan doğadır, sentez ise ikisinin uzlaşmasıyla ortaya çıkan insandır.
3. Bu süreç sürekli tekrarlanır; her sentez yeni bir tez olur ve gelişme devam eder.
4. Örnek: Tohum (tez) toprağın içinde çürüyüp yok olur ve filize dönüşür (antitez); sonunda tohumu da filizi de kendinde barındıran olgun bitki (sentez) ortaya çıkar.
Cevap: Parçada Hegel'in diyalektik oluş süreci anlatılır: Tin (tez) kendini tanımak için karşıtı olan doğaya dönüşür (antitez); Tin ile doğanın uzlaşmasından insan (sentez) doğar. Örneğin tohum (tez) çürüyüp filize dönüşür (antitez), sonra ikisini de içeren olgun bitki (sentez) oluşur. Benzer örnekler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Örneğinde tez, antitez ve sentezi açıkça adlandır; aksi hâlde süreç anlaşılmaz.