3. Bilimin teknolojik, ahlaki ve bilimsel değerinden bahsedilmektedir. Bilim ve teknoloji, insanlığı daha ileri gö türebileceği gibi olumsuz sonuçlar da doğurabilir. Feyerabend bilimin sabit, genelgeçer kurallarla ilerlediğini savunan anlayışı eleştirir ve şöyle der: “Bilimin değeri ve kullanımı ile ilgili kararlar bilimsel kararlar değildir, bunlar varoluşsal denilen türde kararlardır. Belirli bir tarzda yaşama, düşünme, hissetme, davranma kararla rıdır.” Feyerabend, bilimin insanoğlunun doğayla olan mücadelesinde bulmuş olduğu araçlardan sadece biri olduğunu, bu yüzden mutlaklaştırılmaması gerektiğini savunur. Ona göre “Ne bilim ne aklilik evrensel üstün lük ölçütüdür. Bilim kutsal değildir. Sadece var olması, ona hayran olunması ve ondan sonuç alınması bilimi mükemmellik ölçütü yapmaya yetmez.” Bu parçadan hareketle bilimin ahlaki değerini iyi ve kötü kavramları üzerinden örnek vererek tartışınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Parçaya göre bilim insanlığı ileri götürebileceği gibi olumsuz sonuçlar da doğurabilir.
2. Feyerabend'e göre bilimin nasıl kullanılacağı bilimsel değil, insanın yaşam tarzına bağlı varoluşsal bir karardır. Yani bilimin iyi ya da kötü olması insanın tercihine bağlıdır.
3. İyi ve kötüye birer örnek vererek tartış.
Cevap: Bilim kendi başına iyi ya da kötü değildir; ahlaki değerini onu kullanan insanın amacı belirler. Örneğin genetik bilimi hastalıkların tedavisinde ve aşı üretiminde kullanıldığında iyidir. Biyolojik silah üretiminde kullanıldığında ise kötüdür. Nükleer enerji elektrik üretiminde yarar sağlarken atom bombasında büyük yıkıma yol açar. Bu yüzden bilim mutlaklaştırılmamalı, ahlaki sorumlulukla kullanılmalıdır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Soru iyi ve kötü kavramlarını örnekle istiyor; her biri için ayrı somut bir örnek yaz.