3. “Balina memeli hayvandır.” önermesi şüphesiz herkes tarafından doğru kabul edilir. Peki, bu önermenin doğru olduğunu kabul eden kişi tam olarak önermenin hangi özelliğine gönderme yapmaktadır? Bazı düşü nürlere göre bu önerme doğrudur çünkü dış dünyada balinalarla ilgili bir gerçeğe tekabül eder. Bazı düşü nürlere göre ise bu önermenin doğru olmasının nedeni diğer inançlarla bağdaşmasıdır. Bu parçada yer alan önermenin doğruluğunu pragmatik kuram bağlamında açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Parçada iki doğruluk kuramı anılıyor: önermenin gerçekliğe karşılık gelmesi (uygunluk kuramı) ve diğer inançlarla bağdaşması (tutarlılık kuramı).
2. Pragmatik kuram ise doğruluğu pratik yarara ve işe yaramaya bağlar (W. James, J. Dewey).
3. Buna göre bir bilgi, hayatta işe yarıyor ve sorunları çözmede başarılı sonuç veriyorsa doğrudur.
Cevap: Pragmatik kurama göre "Balina memeli hayvandır." önermesi, pratikte işe yaradığı ve yararlı sonuçlar verdiği için doğrudur. Örneğin bu bilgi, balinaların nasıl korunacağı, nasıl beslendiği ve nasıl ürediğiyle ilgili çalışmalarda doğru sonuçlara ulaşmamızı sağlar. Yani önermenin doğruluk ölçütü faydasıdır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Parçada anlatılan uygunluk ve tutarlılık kuramlarına değil, soruda istenen pragmatik kurama (faydaya) göre cevap ver.