2. İslam’da fetva, ortaya çıkan fıkhı bir problemin dinî hükmünü açıklayan cevap olarak tanımlanabilir. Bu an lamıyla fetva, topluma yönelik güncel bir faaliyettir. Hz. Peygamber’den itibaren devam edegelen bu faaliyet zamanla kurumsallaşmıştır. İnsan hayatı devam ettiği müddetçe ortaya çıkan gelişmeler, toplum hayatını etkileyecek ve söz konusu faaliyet de bu gelişmeleri takip edecektir. Bu parçadan hareketle İslam’daki fetva kavramı ve toplumsal değişim arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Fetva, ortaya çıkan bir meselenin dinî hükmünü açıklayan cevaptır.
2. Toplum değiştikçe yeni sorunlar ortaya çıkar (yeni teknolojiler, yeni ticaret şekilleri, tıptaki gelişmeler vb.).
3. Bu yeni sorulara cevap verilmesi gerektiği için fetva faaliyeti toplumsal değişimi takip eder.
Cevap: Fetva ile toplumsal değişim arasında sıkı bir ilişki vardır. Toplum hayatı değiştikçe insanlar yeni meselelerle karşılaşır ve bunların dinî hükmünü öğrenmek ister. Âlimler de Kur'an ve sünnetin ilkelerine bağlı kalarak bu yeni sorulara fetva ile cevap verir. Böylece fetva, dinin değişen şartlarda da yol gösterici olmasını sağlar; toplumsal değişim de fetvaların yenilenmesini gerektirir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: İlişkinin iki yönlü olduğunu göster: değişim yeni soru doğurur, fetva bu sorulara dinin ilkeleriyle cevap verir.