6. Aşağıda bir hücrenin bulunduğu ortamdaki madde yoğunlukları ile bu maddelerin taşınma yönlerine ilişkin şekil verilmiştir. %0,015 CO2 II I %0,7 CO2 III %3 Protein %20 Protein %0,01 Na+ Na+ %0,01 Dış ortam Hücre zarı Sitoplazma %2 Glikoz IV %4 Glikoz Buna göre: a. Numaralı olaylarda maddelerin taşınma şeklini yazınız. I. II. III. IV. b. Numaralı madde geçişlerinin hangilerinde ATP harcandığını yazınız. 9. SINIF BİYOLOJİ DERSİ (FEN LİSESİ) 2. DÖNEM 1. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. I: Na+ içte ve dışta %0,01, yoğunluklar eşit. Buna rağmen içeri taşınıyor, bu yüzden aktif taşımadır.
2. II: CO2 içte %0,7, dışta %0,015. Çoktan aza doğru dışarı çıkıyor, bu yüzden (basit) difüzyondur.
3. III: Protein büyük bir moleküldür ve dışarı atılıyor. Kese ile dışarı atılmaya ekzositoz denir.
4. IV: Glikoz içte %2, dışta %4. Azdan çoğa doğru dışarı çıkıyor, bu yüzden aktif taşımadır.
Cevap: a) I. Aktif taşıma, II. Difüzyon, III. Ekzositoz, IV. Aktif taşıma. b) ATP harcananlar: I, III ve IV.
Dikkat: Difüzyon ve osmoz gibi pasif taşımada ATP harcanmaz. Aktif taşıma, endositoz ve ekzositozda ise ATP harcanır.