4. Farklı çözelti ortamlarına konulan hücrelerde meydana gelecek değişimleri göstermek için hazırlanan deney düzeneğinde, bir patates aynı ağırlıkta dört eşit parçaya bölünüyor ve ölçülen değerler not ediliyor. Daha sonra dört eşit parçadan her biri yoğunlukları bilinmeyen A, B, C ve D çözeltilerinin bulunduğu ortamlara bırakılıyor ve bir gün sonra patates parçalarının ağırlıkları ölçülüyor. Deneyin sonunda elde edilen veriler kullanılarak aşağıdaki grafik çiziliyor. Ağırlık Patates parçalarının ilk ağırlığı Ortama bırakıldıktan sonraki patates parçalarının ağırlığı Çözelti ortamları A B C D Buna göre A, B, C ve D çözelti ortamlarının isimlerini ve konulduğu ortama göre patates hücresinde meydana gelen değişimleri açıklayarak yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Grafikte kırmızı çizgi ilk ağırlıktır. Her ortamdaki son ağırlığı bu çizgiyle karşılaştır.
2. A: Ağırlık değişmemiş. Su giriş ve çıkışı eşit, ortam izotoniktir. Hücrede belirgin bir değişim olmaz.
3. B: Ağırlık artmış. Hücre osmozla su almış, ortam hipotoniktir. Hücre şişer ve turgor basıncı artar (turgor/deplazmoliz).
4. C ve D: Ağırlık azalmış. Hücre osmozla su kaybetmiş, ortam hipertoniktir. Sitoplazma büzülür, plazmoliz olur.
Cevap: A: izotonik, değişim olmaz. B: hipotonik, hücre su alır, şişer, turgor basıncı artar. C ve D: hipertonik, hücre su kaybeder, plazmoliz olur.
Dikkat: C ve D'de son ağırlık aynı olduğundan ikisi de hipertoniktir. Ağırlığın azalması su kaybı demektir.