5. Elif; ılık su, un, tuz ve mayayı karıştırarak hamur elde edip üzerini kapak ile kapatmıştır. 3 saat bekledikten sonra hamurun kabardığını, hamurdan farklı bir kokunun geldiğini ve hamur kabının hâlâ soğumadığını göz lemlemiştir. Buna göre Elif’in yaptığı işlemlerde mikroorganizmaların gerçekleştirdiği olayı açıklayarak yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Hamura katılan maya, mikroskobik bir mantardır (maya mantarı).
2. Kapalı kapta oksijen azaldığında maya, undaki şekeri (glikozu) oksijensiz ortamda etil alkol fermantasyonuyla parçalar.
3. Olayın ürünlerini gözlemle eşleştir: CO2 gazı hamuru kabartır, etil alkol farklı kokuya yol açar, açığa çıkan ısı kabın soğumamasını sağlar.
Cevap: Maya mantarları etil alkol fermantasyonu yapmıştır. Glikoz → etil alkol + CO2 + ATP (enerji). Oluşan CO2 hamuru kabartmış, etil alkol farklı kokuya neden olmuş, açığa çıkan ısı enerjisi de kabın sıcak kalmasını sağlamıştır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Hamurun kabarmasının sebebi alkol değil, fermantasyonda oluşan karbondioksit gazıdır.