1. Kısmi renk körlüğü, X kromozomu üzerinden çekinik genle aktarılan bir hastalıktır. Buna göre babası kısmi renk körü olan sağlıklı bir dişi ile annesi kısmi renk körü olan bir erkeğin evliliğinden doğacak çocukların kısmi renk körü hastası olma olasılığını hesaplayınız. Bu olasılığı, ebeveynlerin genotipleri ile çocukların genotip ve fenotiplerini belirterek gösteriniz.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Dişi sağlıklıdır ama babası renk körüdür (XᵃY), babasından Xᵃ almıştır. Dişinin genotipi XᴬXᵃ (taşıyıcı) olur.
2. Erkeğin annesi renk körüdür (XᵃXᵃ); erkek X'i annesinden aldığı için genotipi XᵃY (hasta) olur.
3. Çaprazlama XᴬXᵃ × XᵃY → XᴬXᵃ (taşıyıcı kız), XᵃXᵃ (renk körü kız), XᴬY (sağlıklı erkek), XᵃY (renk körü erkek).
4. Dört çocuktan ikisi hastadır.
Cevap: Ebeveynler XᴬXᵃ × XᵃY. Çocuklar: XᴬXᵃ (sağlıklı, taşıyıcı kız), XᵃXᵃ (hasta kız), XᴬY (sağlıklı erkek), XᵃY (hasta erkek). Hasta çocuk olasılığı 2/4 = 1/2'dir.
Dikkat: Erkekler X kromozomunu her zaman annelerinden alır; erkeğin genotipini annesine bakarak bul.