2. Silkin ve sakin ol, dedim avare gönlüme, Eylül ferahlığında giderken Çubuklu’ya, Geçmiş, geçen veya gelecek vakti duymadan, Aheste çek kürekleri mehtab uyanmasın! Bu bentteki altı çizili sözlerin hangi edebî sanata örnek oluşturduğunu belirleyerek bu edebî sanatın anlama katkısını değerlendiriniz.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Altı çizili sözler "Geçmiş" ve "gelecek"tir.
2. Bu iki kelime anlamca birbirinin karşıtıdır; karşıt kavramların bir arada kullanılmasına tezat (karşıtlık) denir.
3. Şair, geçmişi ve geleceği karşı karşıya getirerek zamanın bütününü kapsıyor ve onları "duymadan", yani zamanın dışına çıkarak anı yaşamak istediğini anlatıyor.
Cevap: Altı çizili sözler tezat sanatına örnektir. Bu sanat, zamanın bütününü (geçmiş ve gelecek) bir araya getirerek şairin zaman kavramından tamamen sıyrılma, yalnızca mehtaplı gecenin o anını huzurla yaşama isteğini güçlü ve etkileyici biçimde vurgular. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Bentteki "mehtap uyanmasın" ifadesi kişileştirmedir; soru yalnızca altı çizili sözleri soruyor.