4. A, B ve C yüzeyleriyle Şekil 1’deki gibi oluşturulan düzenekte bir cisim yay ile çekilerek hareket ettirilmektedir. Cisim en az kuvvetle hareket ettirildiğinde yayda meydana gelen uzama miktarına ait grafik Şekil 2’de verilmiştir. Uzama Miktarı (cm) 8 6 4 2 A B C Yüzey A B C Şekil 1 Şekil 2 Bu yüzeylerden oluşturulan yollarda aynı hıza sahip özdeş üç araç K noktasında fren yapmıştır. I. A yüzeyi II. B yüzeyi III. C yüzeyi K Buna göre araçların durana kadar alacakları mesafeleri büyükten küçüğe doğru sıralayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Cismi en az kuvvetle hareket ettirmek için gereken kuvvet, yüzeyin sürtünme kuvvetine eşittir. Yaydaki uzama ne kadar fazlaysa sürtünme o kadar büyüktür.
2. Grafikte uzamalar: A 4 cm, B 2 cm, C 8 cm. Sürtünme sıralaması: C > A > B.
3. Fren yapan aracı durduran kuvvet sürtünmedir. Sürtünme büyükse araç kısa mesafede, küçükse uzun mesafede durur.
4. B yüzeyinde (II. araç) sürtünme en az, mesafe en uzundur; C yüzeyinde (III. araç) sürtünme en çok, mesafe en kısadır.
Cevap: II (B yüzeyi) > I (A yüzeyi) > III (C yüzeyi)
Dikkat: Sürtünme ile durma mesafesi ters orantılıdır; sürtünme sıralamasını tersine çevirmeyi unutma.