3. “Hakkında kesin bilgi sahibi olmadığın şeyin peşine düşme. Çünkü kulak, göz ve kalp bunların hepsi ondan sorumludur.” (İsrâ suresi, 36. ayet) Bu ayeti “zan” kavramı ile ilişkilendirerek açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Zan, kesin bilgiye dayanmayan, tahmin ya da şüpheyle varılan düşüncedir.
2. Ayet, hakkında kesin bilgi olmayan şeyin peşine düşmeyi, yani zanna göre hareket etmeyi yasaklıyor.
3. Kulak, göz ve kalp, yani duyduğumuz, gördüğümüz ve düşündüğümüz her şeyden sorumluyuz; bu yüzden bir konuda hüküm vermeden önce doğru bilgiyi araştırmalıyız.
Cevap: Ayet, insanın zanna (kesin olmayan tahmine) göre hareket etmemesi gerektiğini bildirir. Zanna dayanarak insanlar hakkında hüküm vermek dedikodu, iftira ve haksızlığa yol açar. Bu yüzden Müslüman, kesin bilgiye ulaşmadan konuşmamalı, davranmamalı ve duyduğu, gördüğü her şeyden sorumlu olduğunu bilmelidir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Kur'an'da "Zannın çoğundan sakının, zira zannın bir kısmı günahtır." (Hucurât, 12) ayeti de bu konuyu destekler.