4. Aşağıdaki harita üzerinde Türkiye’deki bazı dağlar gösterilmiştir. Küre Dağları Canik Dağları Köroğlu Dağları Madra Dağı Yunt Dağı Bozdağlar Aydın Dağları Bolkar Dağı Bey Dağı Akçalı Dağları Türkiye’de dağların haritada gösterildiği gibi doğu batı yönünde uzanmasının iklim üzerindeki etkisini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Dağlar kıyıya paralel, doğu–batı uzandığı için denizden gelen nemli hava kütlelerinin iç kesimlere ulaşmasını engeller.
2. Bu yüzden kıyı yamaçları (Karadeniz ve Akdeniz kıyıları) bol yağış alır.
3. İç kesimler ise yağış gölgesinde kalır; İç Anadolu kurak ve karasal iklimlidir. Denizin ılımanlaştırıcı etkisi içeriye ulaşamaz.
4. Kıyılar ile iç kesimler arasında sıcaklık ve yağış farkları büyür. Ege'de dağlar kıyıya dik olduğu için deniz etkisi iç kesimlere kadar sokulur.
Cevap: Doğu–batı uzanan dağlar deniz etkisinin içeriye girmesini engeller. Bu nedenle kıyılar yağışlı ve ılıman, iç kesimler kurak ve karasal iklimli olur. Ege'de ise dağlar kıyıya dik olduğundan deniz etkisi içerilere kadar ulaşır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Dağların kıyıya paralel ya da dik uzanması, deniz etkisinin içeriye girip girmemesini belirler.