7. “Maltoz, karbonhidratların disakkaritler grubundan bir şeker olup iki molekül glikozun dehidrasyon tepkime siyle oluşur” bilgisine sahip bir öğrenci oldukça hassas bir terazinin iki kefesinden birine glikoz diğerine mal toz moleküllerini bırakmıştır. Bir süre sonra terazideki son durumun görseli aşağıda verilmiştir. maltoz L glikoz K Buna göre terazideki değişimin nedenini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Görselde K kefesinde 4 glikoz, L kefesinde 2 maltoz var. 2 maltoz da 4 glikoz biriminden oluşmuştur.
2. Maltoz, iki glikozun dehidrasyon sentezi ile oluşur: Glikoz + glikoz → maltoz + su. Her maltoz oluşurken bir molekül su açığa çıkar ve yapıdan ayrılır.
3. Bu yüzden 1 maltozun kütlesi, 2 glikozun kütlesinden bir su molekülü kadar azdır.
4. 2 maltoz oluşurken 2 su çıktığından L kefesi daha hafiftir; terazi glikozun bulunduğu K tarafına eğilir.
Cevap: Maltoz, iki glikozun birleşmesiyle oluşurken dehidrasyon sonucu bir molekül su kaybeder. Bu nedenle aynı sayıda glikoz biriminden oluşan maltozlar, glikozlardan daha hafiftir ve terazi glikoz (K) tarafına eğilmiştir.
Dikkat: Dehidrasyon sentezinde su açığa çıkar, hidrolizde su harcanır; kütle farkının nedeni bu sudur.