10. Jel elektroforezi, nükleik asitlerin moleküler büyüklüklerine, elektrik yüklerine bağlı olarak uygulanan elektrik akımı sayesinde agaroz olarak adlandırılan özel bir matriks içerisinde bir yön boyunca taşınmasıdır. Bir olay yerinden alınan DNA örneği biyoteknolojik yöntemlerden biri olan agaroz jel elektroforezi ile yürütül dükten sonra Şekil 1’deki görüntü elde edilmiştir. Ardından olay yerinde bulunan iki şüpheliden de tükürük sürüntü örneği alınarak tekrar agaroz jel elektroforezinde yürütülmüş ve Şekil 2’deki görüntüler elde edil miştir. Olay Yeri Örneği Şüpheli I Şüpheli II Şekil 1 Şekil 2 Buna göre yapılan bu çalışmalarla şüphelilerin suçlu ya da suçsuz olma durumlarını yorumlayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Her bireyin DNA'sı (tek yumurta ikizleri hariç) kendine özgüdür; bu yüzden jel elektroforezinde bant deseni kişiye özgü bir "DNA parmak izi" oluşturur.
2. Olay yeri örneğinin bantlarını şüphelilerin bantlarıyla karşılaştır.
3. Şüpheli II'nin bantları olay yeri örneğindeki bantlarla aynı konumlarda, birebir örtüşüyor.
4. Şüpheli I'in bantları ise olay yeri örneğinden farklı konumlarda; örtüşmüyor.
Cevap: Olay yerindeki DNA Şüpheli II'ye aittir; Şüpheli II'nin olay yerinde bulunduğu ve suçlu olma ihtimalinin yüksek olduğu söylenebilir. Şüpheli I'in bant deseni uyuşmadığından olay yerindeki DNA ona ait değildir; suçsuz kabul edilebilir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Bant sayısına değil, bantların konumlarının birebir örtüşüp örtüşmediğine bakmalısın.