2. Büyük umutlarla kurulan Meşrutiyet düzeni Osmanlı halklarını bir arada tutmaya yetmemiş, bunun ardından millî savaşlar başlamıştı. 1910’lar Türkiye’sinde savaş âdeta kanıksanmış bir sosyal gerçek olmuştu. Yaklaşık dört milyon nüfusun yaşadığı Osmanlı Devleti’nin gözde bölgesi Rumeli, sınırlarımız dışında kaldı. Rumeli’de oturan savaş mağduru insanlar tarifi imkânsız acılar içine sürüklendiler. Malını mülkünü, evini barkını arkada bırakan insanlar İstanbul yönüne akın etmeye başladı. Bu muhacir insanlar arasında tifo ve kolera salgınları görüldü, birçok kişi bu nedenle hayatını kaybetti. Evsiz barksız, yurtsuz kişilerin çoğuna ne yazık ki gerekli konutlar sağlanamadı; çaresiz insanların çoğunluğu birkaç yılını gecekondularda geçirmek zorunda kaldı. Buna göre savaşların Osmanlı toplumu üzerindeki sosyal ve ekonomik etkilerini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Sosyal etkileri metinden çıkar: Rumeli'den İstanbul'a göç, salgın hastalıklar, ölümler, konut sorunu, gecekondulaşma.
2. Ekonomik etkileri düşün: göçmenler mallarını ve mülklerini geride bıraktı, verimli Rumeli toprakları kaybedildi.
Cevap: Sosyal etkiler: Rumeli'den İstanbul ve Anadolu'ya büyük göç dalgaları yaşandı. Göçmenler arasında tifo ve kolera salgınları çıktı ve çok sayıda insan öldü. Barınma sorunu ortaya çıktı, insanlar gecekondularda yaşamak zorunda kaldı. Toplumda derin acılar ve huzursuzluk oluştu.
Ekonomik etkiler: İnsanlar malını, mülkünü, evini bırakıp yoksullaştı. Nüfusu kalabalık ve verimli Rumeli toprakları kaybedildi, vergi ve üretim geliri azaldı. Göçmenlerin barınma, beslenme ve sağlık ihtiyaçları devlete ağır bir yük getirdi.
Dikkat: Soru hem sosyal hem ekonomik etkileri istiyor; ikisini ayrı başlıklar hâlinde yazarsan puan kaybetmezsin.