5. Aşağıda Türkiye’nin 2017 yılı nüfus piramidi ve 2100 yılında olması beklenen nüfus piramidi verilmiştir. 2017 2100 95 + Erkek Kadın 0-4 5-9 10-14 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 50-54 55-59 60-64 65-69 70-74 75-79 80-84 85-89 90-95 95 + Erkek Kadın 0-4 5-9 10-14 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 50-54 55-59 60-64 65-69 70-74 75-79 80-84 85-89 90-95 2 4 3 1 0 2 1 3 1 0 Kişi sayısı (milyon) 4 3 2 0 Kişi sayısı (milyon) 3 2 1 0 2100 yılında beklenen nüfus yapısının gerçekleşmesinin Türkiye'nin sosyal ve ekonomik yapısını nasıl etkileyebileceğini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Piramitleri karşılaştır: 2017'de tabanı geniş, tepeye doğru daralan genç bir nüfus var. 2100'de taban daralmış, yaşlı grupların (60-85 yaş) sayısı artmış; nüfus yaşlanmış olacak.
2. Ekonomik etkiler: Çalışma çağındaki genç nüfusun oranı azalır, iş gücü açığı doğar; üretim ve ekonomik büyüme yavaşlar. Emekli sayısının artmasıyla sosyal güvenlik sistemine yük biner, emeklilik yaşı yükselebilir.
3. Sosyal etkiler: Sağlık, bakım evi ve yaşlı bakım hizmetlerine ihtiyaç artar. Okullara, eğitime olan talep azalır. Aile yapısı değişir, yaşlı bakımı önemli bir sorun olur.
4. İş gücü açığını kapatmak için göçmen iş gücüne ihtiyaç artabilir.
Cevap: 2100'de nüfus yaşlanacağı için çalışan nüfus azalacak, iş gücü açığı ve üretimde düşüş yaşanacak; emekli sayısının artmasıyla sosyal güvenlik ve sağlık harcamaları artacak; yaşlı bakım hizmetlerine ihtiyaç artarken eğitim talebi azalacak. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Soru hem sosyal hem ekonomik etkileri istiyor; ikisinden de en az birer örnek yaz.