3. Aşağıdaki görselde azot döngüsü verilmiştir. Denitrifikasyon Nitrifikasyon Görselden yararlanarak azot döngüsünün nasıl gerçekleştiğini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Atmosferdeki azot (N₂) şimşek ve yıldırımla, ayrıca bazı bakterilerle bağlanarak yağışlarla toprağa iner. Volkanizma da atmosfere azot verir.
2. Bitkiler (üreticiler) topraktaki nitratı kökleriyle alıp protein yapımında kullanır. Azot, besin zinciriyle otçullara, oradan etçillere geçer.
3. Canlılar ölünce ayrıştırıcılar (bakteri, mantar) organik maddeleri parçalayarak amonyak (NH₃) oluşturur.
4. Nitrifikasyon: Nitrit bakterileri amonyağı nitrite (NO₂), nitrat bakterileri de nitriti nitrata (NO₃) çevirir; nitrat yeniden bitkilerce kullanılır.
5. Denitrifikasyon: Topraktaki nitratın bir kısmı denitrifikasyon bakterileriyle tekrar serbest azota dönüşüp atmosfere geri döner.
Cevap: Atmosferdeki azot şimşekle ve bakterilerle bağlanıp toprağa geçer; bitkiler nitratı alır, azot besin zinciriyle hayvanlara geçer; ölü canlılar ayrıştırıcılarla amonyağa, nitrifikasyonla nitrit ve nitrata dönüşür; denitrifikasyonla azot yeniden atmosfere döner.
Dikkat: Nitrifikasyon azotu toprağa kazandırır, denitrifikasyon ise topraktaki azotu atmosfere geri gönderir; ikisini karıştırma.