5. Türkiye'deki sıradağlar genellikle doğu-batı doğrultuludur. Bu durumun oluşmasında iç kuvvetlerin etkisini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Türkiye, Alp–Himalaya kıvrım kuşağı üzerinde yer alır.
2. III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) Afrika ve Arabistan levhaları kuzeye, Avrasya levhasına doğru hareket etmiştir.
3. Bu kuzey–güney yönlü sıkışma, aradaki Tethys Denizi'nde biriken tortulları kıvırarak yükseltmiştir. Kıvrımlar, sıkışma yönüne dik olarak, yani doğu–batı doğrultusunda oluşmuştur.
4. Böylece Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar doğu–batı uzanışlı olmuştur.
Cevap: Afrika ve Arabistan levhalarının kuzeye hareketiyle oluşan kuzey–güney yönlü sıkışma, tortulları kıvırmıştır (orojenez). Kıvrımlar sıkışma yönüne dik geliştiği için Türkiye'deki sıradağlar doğu–batı doğrultuludur. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Dağların uzanış yönü, sıkışmanın yönüne diktir; sıkışma kuzey–güney olunca dağlar doğu–batı uzanır.