3. Frederick Griffith’in zatürre etkeni S. pneumoniae bakterisini farelerde kullandığı bir deneyin özeti verilmiştir. Enjekte Edilen Bakteriler Fare Canlı kapsülsüz Hasta olmaz ve yaşar. Canlı kapsüllü Ölür. Isıtılarak öldürülmüş kapsüllü Hasta olmaz ve yaşar. Isıtılarak öldürülmüş kapsüllü ve canlı kapsülsüz Ölür. Buna göre deneyin gerçekleştirilme amacını açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Griffith zatürre bakterisine karşı aşı geliştirmeye çalışıyordu; bunun için kapsüllü (hastalık yapan) ve kapsülsüz (zararsız) bakterilerin farelerdeki etkisini inceledi.
2. Son aşamada ölü kapsüllü bakteriler canlı kapsülsüz bakterilerle karıştırılınca fareler öldü.
3. Bu, ölü bakterilerden canlı bakterilere hastalık yapma özelliğini aktaran bir maddenin geçtiğini, yani zararsız bakterilerin zararlı hâle dönüştüğünü gösterdi (transformasyon).
Cevap: Deneyin amacı zatürre etkeni bakteriye karşı aşı geliştirmek, yani hastalık yapan ve yapmayan bakterilerin etkisini araştırmaktı. Deney sonucunda ölü kapsüllü bakterilerden canlı kapsülsüz bakterilere kalıtsal özellikleri aktaran bir maddenin geçtiği (transformasyon) ortaya çıktı. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Griffith deneyin başında DNA'yı araştırmıyordu; dönüştürücü maddenin DNA olduğunu sonradan Avery gösterdi.