4. Hücre bölünmesinin kontrolü aşağıda özetlenmiştir. Hücrelerin bölünebilmesi için ortamda yeterli büyüme faktörlerinin bulunması gerekir. Büyüme faktörü, belirli vücut hücreleri tarafından salgılanan ve diğer hücreleri bölünmeye sevk eden bir proteindir. Her hücre tipi belirli bir ya da birkaç çeşit büyüme faktörüne özgül cevaplar oluşturur. Birçok hücrede hücre döngüsü evreleri arasındaki kontrolü sağlayan G1, G2 ve M adı verilen üç kontrol noktası vardır. Bu noktalardaki “dur” sinyalleri hücre döngüsünü düzenler. Kontrol noktaları hücre döngüsünde bir önceki evreye ait olaylar tamamlanmadan sonraki evrenin başlamasını engeller. Denetleme sistemi ile oluşabilecek mutasyonların önüne geçilerek yeni hücrelerin sağlıklı olması sağlanır. Kontrol edilen bölünmenin kontrol dışına çıkması durumunda gerçekleşecek olayı yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Metne göre kontrol noktaları, bir evre tamamlanmadan sonrakine geçilmesini ve hatalı hücrelerin bölünmesini engeller.
2. Bu kontrol bozulursa (ör. mutasyonla) hücre "dur" sinyallerine uymaz, büyüme faktörü olmadan da bölünmeye devam eder.
3. Sürekli ve kontrolsüz bölünen hücreler bir kitle (tümör) oluşturur, çevre dokulara ve kan yoluyla başka organlara yayılabilir.
Cevap: Hücreler kontrolsüz ve sürekli bölünür; tümör oluşur ve kanser ortaya çıkar. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Kanser hücreleri normal hücrelerden farklı olarak kontrol noktalarındaki dur sinyallerini dikkate almaz.